Όλοι έχουμε δικαίωμα στη ζωή. Τι γίνεται με το δικαίωμα στο θάνατο;

Ο θάνατος συνήθως είναι ένα ζήτημα που στην ελληνική κοινωνία θεωρείται μακάβριο και αποφεύγουμε κάθε συζήτηση επ’ αυτού. Χρειάζεται να «χτυπήσει κάποια πόρτα της αυλής μας» μια σοβαρή ασθένεια για να συνειδητοποιήσουμε ότι κι ο θάνατος είναι τελικά κομμάτι της ζωής. Και τι γίνεται τότε; Χιλιάδες ερωτηματικά και διλήμματα στριφογυρίζουν στο κεφάλι μας και μας βρίσκουν απροετοίμαστους. Ο πόνος συγκρούεται με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις, τα ατομικά δικαιώματα με την εκκλησία, η αξιοπρέπεια με τον νόμο, η αυτονομία με τις πεποιθήσεις φίλων και συγγενών. Ποιος επιλέγει πότε και υπό ποιες συνθήκες κάποιος μπορεί να δώσει τέρμα στη ζωή του..
Το ζήτημα της ευθανασίας τίθεται όλο και πιο ψηλά στην ατζέντα της δημόσιας συζήτησης στην Αγγλία. Η εφημερίδα «Times» διεξήγαγε δημοσκόπηση για το ζήτημα τροποποίησης του νόμου προκειμένου να επιτρέπεται η υποβοηθούμενη αυτοκτονία μια εβδομάδα μετά τη πολυσυζητημένη υπόθεση ευθανασίας του Sir Edward Downes και της συζύγου του. Τα αποτελέσματα ήταν σαφή. Η συντριπτική πλειοψηφία της κοινής γνώμης τάχθηκε υπέρ της αλλαγής της νομοθεσίας ώστε οι γιατροί να μπορούν να βοηθούν τους ασθενείς τελικού σταδίου να βάζουν τέλος στη ζωή τους. Μάλιστα οι συμμετέχοντες ηλικίας μεταξύ 55 – 64 συμφωνούν πιο σθεναρά.
Παρόλο που η τροποποίηση του νόμου έβρισκε αντίθετους τους γιατρούς πριν μερικές μέρες διαφάνηκε το πρώτο σημάδι αλλαγής της στάσης τους. Το Royal College of Nursing μετρίασε την αντίθεσή του προς το ζήτημα της ευθανασίας εκφράζοντας μια πιο ουδέτερη στάση.
Το φαινόμενο «τουρισμού θανάτου» σε χώρες όπως η Ελβετία, όπου η ευθανασία επιτρέπεται, είναι πολύ διαδεδομένο. Φίλοι και συγγενείς παίρνουν τη δύσκολη απόφαση, αναλαμβάνουν έξοδα και νομικά ρίσκα προκειμένου να βοηθήσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα να «λυτρωθούν» από τον πόνο.
Δε σκοπεύω να θέσω νομικά ή ηθικά ζητήματα που προκύπτουν από την πρακτική της ευθανασίας επί του παρόντος. Αυτό που θεωρώ πολύ σημαντικό ωστόσο είναι να τεθεί η αρχή ενός δημόσιου διαλόγου επί του ζητήματος και στην Ελλάδα προκειμένου να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτό που φαίνεται αδύνατο να συμβεί σε μας, τελικά δεν είναι τόσο μακριά.