Όλοι έχουμε δικαίωμα στη ζωή. Τι γίνεται με το δικαίωμα στο θάνατο;

Ο θάνατος συνήθως είναι ένα ζήτημα που στην ελληνική κοινωνία θεωρείται μακάβριο και αποφεύγουμε κάθε συζήτηση επ’ αυτού. Χρειάζεται να «χτυπήσει κάποια πόρτα της αυλής μας» μια σοβαρή ασθένεια για να συνειδητοποιήσουμε ότι κι ο θάνατος είναι τελικά κομμάτι της ζωής. Και τι γίνεται τότε; Χιλιάδες ερωτηματικά και διλήμματα στριφογυρίζουν στο κεφάλι μας και μας βρίσκουν απροετοίμαστους. Ο πόνος συγκρούεται με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις, τα ατομικά δικαιώματα με την εκκλησία, η αξιοπρέπεια με τον νόμο, η αυτονομία με τις πεποιθήσεις φίλων και συγγενών. Ποιος επιλέγει πότε και υπό ποιες συνθήκες κάποιος μπορεί να δώσει τέρμα στη ζωή του..
Το ζήτημα της ευθανασίας τίθεται όλο και πιο ψηλά στην ατζέντα της δημόσιας συζήτησης στην Αγγλία. Η εφημερίδα «Times» διεξήγαγε δημοσκόπηση για το ζήτημα τροποποίησης του νόμου προκειμένου να επιτρέπεται η υποβοηθούμενη αυτοκτονία μια εβδομάδα μετά τη πολυσυζητημένη υπόθεση ευθανασίας του Sir Edward Downes και της συζύγου του. Τα αποτελέσματα ήταν σαφή. Η συντριπτική πλειοψηφία της κοινής γνώμης τάχθηκε υπέρ της αλλαγής της νομοθεσίας ώστε οι γιατροί να μπορούν να βοηθούν τους ασθενείς τελικού σταδίου να βάζουν τέλος στη ζωή τους. Μάλιστα οι συμμετέχοντες ηλικίας μεταξύ 55 – 64 συμφωνούν πιο σθεναρά.
Παρόλο που η τροποποίηση του νόμου έβρισκε αντίθετους τους γιατρούς πριν μερικές μέρες διαφάνηκε το πρώτο σημάδι αλλαγής της στάσης τους. Το Royal College of Nursing μετρίασε την αντίθεσή του προς το ζήτημα της ευθανασίας εκφράζοντας μια πιο ουδέτερη στάση.
Το φαινόμενο «τουρισμού θανάτου» σε χώρες όπως η Ελβετία, όπου η ευθανασία επιτρέπεται, είναι πολύ διαδεδομένο. Φίλοι και συγγενείς παίρνουν τη δύσκολη απόφαση, αναλαμβάνουν έξοδα και νομικά ρίσκα προκειμένου να βοηθήσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα να «λυτρωθούν» από τον πόνο.
Δε σκοπεύω να θέσω νομικά ή ηθικά ζητήματα που προκύπτουν από την πρακτική της ευθανασίας επί του παρόντος. Αυτό που θεωρώ πολύ σημαντικό ωστόσο είναι να τεθεί η αρχή ενός δημόσιου διαλόγου επί του ζητήματος και στην Ελλάδα προκειμένου να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτό που φαίνεται αδύνατο να συμβεί σε μας, τελικά δεν είναι τόσο μακριά.

Ηχηρή άρνηση ανήλικης Βρετανίδας στη μεταμόσχευση καρδιάς.. έχουμε δικαίωμα να αποφασίζουμε για τη ζωή μας.

Ήθελε να ζήσει με αξιοπρέπεια και να απολαύσει τη ζωή που της απομένει χωρίς να υποβάλλεται σε ανώφελα χειρουργεία και τα κατάφερε. Το πιο αυτονόητο πράγμα για έναν άνθρωπο είναι το δικαίωμα της αυτονομίας και σ’ αυτό επιμένω κάθε φορά που γράφω για τέτοια ζητήματα.
Στο Λονδίνο ένα ανήλικο κορίτσι μόλις 13 χρονών έπεισε τους γιατρούς της ότι έχει το δικαίωμα να λάβει εκείνη την πιο κρίσιμη απόφαση για τη ζωή της. Το Βρετανικό Νοσοκομείο ήθελε να προχωρήσει σε υποχρεωτική μεταμόσχευση καρδιάς όμως η 13χρονη τους μετέπεισε.
Η Χάνα Τζόουνς έπασχε παλαιότερα από λευχαιμία και από την ηλικία των 5 ετών λάμβανε φάρμακα που προκάλεσαν βλάβες στην καρδιά της. Σήμερα ζει με μια οπή στην καρδιά, επιμένει όμως ότι δεν θέλει να υποβληθεί σε μεταμόσχευση και να παίρνει ανοσοκατασταλτικά για την υπόλοιπη ζωή της. Το Νοσοκομείο της Κομητείας του Χέρεφορντ είχε προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο ζητώντας δικαστική εντολή προκειμένου να υποβάλει το κορίτσι υποχρεωτικά σε μεταμόσχευση. Οι κοινωνικοί λειτουργοί μάλιστα του νοσοκομείου είχαν απειλήσει το Φεβρουάριο τους γονείς της ότι θα τους αφαιρούσαν την επιμέλεια αν δεν την μετέφεραν στο νοσοκομείο για νοσηλεία.
Ωστόσο, κατόπιν της πλήρους ενημέρωσης της 13χρονης για τις επιπτώσεις άρνησής της να υποβληθεί σε μεταμόσχευση εκείνη παρέμενε ανένδοτη στην απόφασή της ότι δεν ήθελε να υποβληθεί σε μια τέτοια διαδικασία. Τελικά, έπεισε τους κοινωνικούς λειτουργούς ότι πραγματικά ήθελε να ζήσει την υπόλοιπη ζωή που της απέμενε με αξιοπρέπεια, στο σπίτι της, μακριά από επώδυνες μεταμοσχεύσεις, νοσοκομεία και γιατρούς. Τουλάχιστον σ’ αυτή της την απόφαση και στη μάχη για να την επιβάλλει είχε συμπαραστάτες και τους γονείς της.
Ακόμη και αν το νοσοκομείο ενέμενε στην πρόθεση του να οδηγήσει την υπόθεση στο δικαστήριο δεν είναι σίγουρο ότι θα εξασφάλιζε τελικά και τη δικαστική εντολή. Ο Τόνι Κάλαντ, πρόεδρος της επιτροπής Ηθικής στο Βρετανικό Ιατρικό Σύλλογο, δήλωσε στο BBC ότι η Βουλή των Λόρδων είχε αποφανθεί το 1980 ότι τα παιδιά που κατανοούν όλα τα δεδομένα γύρω από την πάθησή τους είναι νομικώς ικανά να αποφασίζουν για τον εαυτό τους.
Το δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού και της αυτονομίας είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε έλλογου όντος. Το πατερναλιστικό μοντέλο της Ιπποκράτειας ιατρικής έχει ξεπεραστεί και τώρα οι ασθενείς μπορούν, και η όποια πολιτεία οφείλει να τους επιτρέπει, να συναποφασίζουν με τους θεράποντες ιατρούς τους και το κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό για την πορεία της όποιας θεραπείας ή τη διακοπή της. Όλοι έχουμε δικαίωμα στη ζωή αλλά και στην φυγή από αυτή.

πηγές:in.gr, pathfinder