Θεραπεία κομμένη και ραμμένη στα μέτρα μας!

Και όμως δεν είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Όπως επισημαίνει και ο πρόεδρος του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς δρ. Γουίλιαμ Μπρόντι σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» και τη Μάρθα Καϊτανίδη «Ο κάθε άνθρωπος θα έχει τη δυνατότητα να δέχεται εξατομικευμένη ιατρική φροντίδα, ανάλογα με το γονιδίωμά του».

Με την ιατρική πρόοδο ασθένειες που ήταν ανίατες όπως ο καρκίνος και το ΑΙDS σήμερα έχουν μετατραπεί σε χρόνιες παθήσεις. Αυτή είναι η πρόκληση του μέλλοντος. Ο δρ. Γουίλιαμ Μπρόντι υποστηρίζει ότι στο μέλλον ο γιατρός θα μπορεί να γνωρίζει την προδιάθεση του σώματός του σε συγκεκριμένες ασθένειες, ενώ θα έχει και την απαραίτητη τεχνογνωσία προκειμένου να τις αντιμετωπίσει. Αυτό μας ακούγεται ως κάτι πολύ σημαντικό, ως μία πολύ σπουδαία εξέλιξη στο χώρο των επιστημών Υγείας και όντως είναι. Από την άλλη όμως εγείρονται και πολλοί, ας μην τις ονομάσουμε ενστάσεις, αλλά ενδοιασμοί ή και προβληματισμοί.

Για να μπορέσουν οι γιατροί να διαγνώσουν μία ασθένεια ή να δημιουργήσουν την εξατομικευμένη θεραπεία αντλούν τις πληροφορίες από το DNA του κάθε ανθρώπου. Ποιοι όμως θα υποβάλλονται σ’ αυτόν τον γονιδιακό έλεγχο; Όλοι ανεξαιρέτως από τη γέννησή τους ή εκείνοι που έχουν κάποια κληρονομική ασθένεια στο οικογενειακό τους περιβάλλον; Και τι γίνεται με τις πληροφορίες που συλλέγονται από το γονιδίωμα; Ποιος τις διαχειρίζεται και ποιος έχει πρόσβαση σε αυτές; Κανένας δεν πιστεύει για παράδειγμα ότι μια ασφαλιστική εταιρεία θα δεχτεί να ασφαλίσει κάποιον που έχει προδιάθεση να εμφανίσει κάποια σοβαρή ασθένεια. Οι ασφαλιστικές εταιρείες παίζουν με τους κανόνες της αγοράς που βασίζεται στα προσδοκόμενα οικονομικά οφέλη. Ανήθικο; Και όμως ποιος θα αναγκάσει μια εταιρεία σε μια ελεύθερη αγορά να επενδύσει σε κάτι, ακόμη κι αν πρόκειται για μια ανθρώπινη ζωή, αν βάσει των υπολογισμών της αναμένεται να μην της επιφέρει κέρδη;

Ακόμη όμως και στην περίπτωση που όλα αυτά τα διαδικαστικά θέματα που αφορούν καθαρά σε οικονομικά ζητήματα ως εκ θαύματος ρυθμιστούν υπέρ των πολιτών… το δικαίωμα στην άγνοια τι γίνεται; Ποιος θα είναι αυτός που θα αναλάβει την ευθύνη και θα αποφασίζει να αποκαλύψει σε κάποιον ότι έχει προδιάθεση για μια σοβαρή πάθηση; Με την αποκάλυψη της προδιάθεσης μιας σοβαρής ασθένειας αυτόματα ο άνθρωπος χτίζει ολόκληρη τη ζωή του έχοντας αυτήν την σημαντική γνώση, περί της πιθανότητας της ασθένειας, στο μυαλό του. Ωστόσο πρόκειται για διάγνωση προδιάθεσης και άρα αυτός ο άνθρωπος ενδεχομένως ποτέ να μην εκδηλώσει αυτήν την ασθένεια! Φανταστείτε λοιπόν τι προεκτάσεις μπορεί να έχει μια τέτοια εφαρμογή της γονιδιακής ιατρικής!

Τώρα που αρκετές εφαρμογές της νέας γενετικής βρίσκονται ακόμη στα σπάργανα είναι σημαντικό να αφυπνιστούμε. Να είμαστε ενημερωμένοι και για την αρνητική όψη προκειμένου να θεσπιστούν έγκαιρα αδιάβλητοι θεσμοί που θα προασπίζουν τα δικαιώματα των πολιτών.

*Η γονιδιακή Ιατρική αποτελεί μείζον επιστημονικό ζήτημα. Ωστόσο μέσα από το παρόν blog δεν έχω την αξίωση να το αναλύσω και να το καλύψω επιστημονικά αλλά να θίξω κάποιους προβληματισμούς με απλό και κατανοητό τρόπο.